Ayrıcalıklı hesap yönetimi (Privileged Account Management  – PAM)  , şirketlerin altyapısını yöneten, belirlenen çalışanların kimlik doğrulamasını ve yetkilendirmesini yöneten BT departmanlarının, sistem yöneticilerinin, dış kaynak kuruluş çalışanlarının hesaplarını izlemek ve önemli varlıkları kontrol etmek için tasarlanmış bir çözüm grubudur.

Veriler üzerinde tüm işlemleri yapabilme gibi her kullanıcıya tanımlanmaması gereken ayrıcalıklı kullanıcıları kontrol etmek ve sistemleri belirtmek için siber güvenlikte kullanılır. PAM kısaltmasına ek olarak, bu çözüm grubu için alt kategorilerde yaklaşımlarda vardır:

  • Ayrıcalıklı Kullanıcı Yönetimi (PUM),
  • Ayrıcalıklı Kimlik Yönetimi (PIM),
  • Ayrıcalıklı Erişim Yönetimi (PAM),
  • Ayrıcalıklı Parola Yönetimi (PPM),
  • Ayrıcalıklı Hesap Güvenliği (PAS).

Ayrıcalıklı haklara sahip çalışanların hesaplarının eylemlerini kontrol etmenizi sağlayan çözümler, kimlik bilgileri yönetim sistemleri grubuna (IdM / IAM sistemleri) aittir. Yükseltilmiş hesaplar adına gerçekleştirilen etkinlikleri izleme gereksinimi, birçok kuruluşun altyapı yönetim ve bakım görevlerinin bir kısmını üçüncü taraflara devretme ihtiyacından doğmuştur çünkü veri bütünlüğü kuruluşlar için günümüzde hayati öneme sahiptir.

Kritik kaynakların BT dış kaynak kullanımına aktarılması ciddi riskler anlamına gelir. PAM sistemleri aşağıdaki özellikleri ifade eder:

  • Gelişmiş özelliklere sahip merkezi bir hesap yönetimi;
  • Ayrıcalıklı çalışanların eylemlerinin denetimi;
  • Parola koruma ayarları yönetimi;
  • Çalışanların idari kaynaklara erişiminin kontrolü;
  • Kimlik doğrulama ve yetkilendirme sürecinin yönetimi;
  • Ayrıcalıklı listeden bir hesap altında başlatılan bir oturumun kaydı.

Gelişmiş kullanıcı kontrol sistemleri, gerçekleştirdikleri işlevlere bağlı olarak dört kategoriye ayrılır:

  1. Çalışan şifrelerini yönetmek ve paylaşılan hesaplara erişimi kontrol etmek için gerekli çözümler (SAPM);
  2. Tek bir giriş noktası veya Tek Oturum Açma (PSM) kullanarak bir kuruluşun sistemlerinde ayrıcalıklı kullanıcıların oturumlarını yönetmenize olanak tanıyan çözümler. Aynı zamanda, ayrıcalıklı bir oturumda kullanıcı eylemleri hakkındaki bilgilerin izlenmesine, kaydedilmesine ve saklanmasına izin verirler;
  3. Sistem yöneticisi tarafından kullanılan komutları analiz etmenize ve bunları filtrelemenize (SPM) izin veren çözümler;
  4. Çeşitli uygulamalar ve hizmetler tarafından kendi işlevlerini (AAPM) gerçekleştirmek için kullanılan yerleşik veya hizmet hesaplarını, parolalarını kontrol etmenize olanak tanıyan çözümler.

Bu fonksiyonlar, ayrıcalıklı hesaplarla çalışanların verimliliğini artırmak, sadakatsiz personel maliyetlerini düşürmek, gizli verilerin dışarı sızmasını önlemek gibi iş sorunlarını çözmenize olanak tanır. PAM sistemleri, mimarileri sayesinde hem yazılım, hem de donanım çözümleri şeklinde uygulanabilir.

Ayrıca, bir PAM sistemi organizasyonunda şunlar olabilir:

  • Yerel, yüksek sermaye ve işletme maliyetleri gerektiren,
  • Altyapıyı düzenleme ve sürdürme ihtiyacının olmaması nedeniyle maliyetleri düşürmenize olanak tanıyan bulut tabanlı,
  • Hibrit.

Teknoloji gelişimindeki mevcut eğilimler ve gizli bilgilerle çalışmak veya sistemleri yönetmek için mobil cihazların kullanımı göz önüne alındığında, ayrıcalıklı kullanıcıları kontrol etmeye yönelik çözümler yerinde durmaz ve gün geçtikçe iyileştirmeleri gerekir. Bu durumda, aşağıdaki gibi zorluklar ortaya çıkar:

  • Mevcut tüm sistem yönetim kanallarının kapsamı;
  • Çalışanların yetkisiz eylemlerinin derhal tanınması;
  • Yetkisiz eylemlerde bulunan kullanıcıların kesin olarak tanımlanması;
  • Ayrıcalıklı kullanıcıların davranışları için kanıt temelinin biriktirilmesi.

PAM Nasıl Çalışır?

PAM yöneticisi öncelikle ayrıcalıklı hesaba erişme yöntemlerini tanımlamak için PAM sistemine girer. Ayrıcalıklı hesapların bilgileri için özel bir kasa tanımlanarak burada saklanır. Bu ayrıcalıklı hesaplara kimlerin erişebileceği,  hangi şartlar altında hangi politikaların geçerli olacağı PAM yöneticisi tarafından belirlenir.

Ayrıcalıklı kullanıcılar PAM sistemi üzerinden girişlerini yapar. Bu onay alınarak sağlanan girişler(istenirse yönetici onayını da gerekli kılarak)  her defasında günlüğe kaydedilir. Pam sistemi ile kullanıcının uygulamalara giriş yapmak için kullanılan gerçek şifrelere erişimine izin verilmez, bunun yerine PAM üzerinden erişimleri sağlanarak kontrol mekanizması kurulur. PAM sistemi ile düzenli aralıklarla veya her kullanımdan sonra şifrelerin sık sık otomatik olarak değiştirilmesini sağlanır.

PAM yöneticisi, PAM sistemi üzerinden kullanıcı etkinliklerini izleyebilir. Gerektiğinde gerçek zamanlı olarak canlı oturumları kontrol edebilir. Modern PAM sistemlerinde ayrıca anormallikleri belirlemek için yapay zeka ve PAM Yöneticisini gerçek riskli operasyonlarda uyarmak için risk puanlamasını kullanabilir.

Ayrıcalıklı Hesap Yönetimi ( PAM ) size şu konularda yardımcı olur:

  • Saldırı alanını azaltmak,
  • Siber saldırıların etkisini azaltmak,
  • İş verimliliğini artırmak,
  • Denetim ve raporlama imkanı sağlamak
  • Kullanıcı hatası riskini azaltır.

Unutulmamalı ki PAM’ın temel amacı, hesaplar, sistemler, cihazlar (IoT gibi), süreçler ve uygulamalar için erişim haklarını ve izin verilen eylemleri kısıtlamaktır.

PAM nasıl korur?

PAM’ın otomatikleştirilmiş, önceden paketlenmiş çözümleri, daha fazla güvenlik ve uyumluluk için milyonlarca ayrıcalıklı hesap ve varlığa ölçeklenebilir.

PAM çözümleri, hesaplar ve kimlik bilgileri için ayrıcalıklı kapsam boşluklarını kapatmak için, yönetim ve izlemeyi otomatikleştirebilirken, iş akışlarını düzene sokar ve idari karmaşıklığı önemli ölçüde azaltır.

Ayrıcalıklı Erişim Yönetimi, aşağıdakileri yaparak güvenliği artırmaya yardımcı olabilir:

  • Ağdaki tüm aktif ayrıcalıklı hesapların tam bir listesini tutun ve her yeni hesap oluşturulduğunda bu listeyi güncelleyin.
  • Parolalar, SSH anahtarları ve SSL sertifikaları gibi ayrıcalıklı tanımlayıcıları güvenli bir depoda saklamak.
  • Parola karmaşıklığını, ne sıklıkta sıfırlanacağını, güçlü SSH anahtar çiftleri oluşturmayı ve daha fazlasını kapsayan güçlü güvenlik politikalarının uygulanması.
  • İşi tamamlamak için gereken minimum izinlerle ayrıcalıklı erişim verin.
  • Ayrıcalıklı kullanıcı oturumları, paylaşılan parolalar, parola erişim girişimleri, sıfırlama eylemleri gibi tüm kimlik doğrulama işlemlerinin denetimi.
  • Tüm ayrıcalıklı kullanıcıların oturumlarını gerçek zamanlı olarak izleyin ve kaydedin.